Category Archives: Εθελοντισμός

In Pockets of Booming Brazil, a Mint Idea Gains Currency (WSJ)


Towns Issue Their Own Money, Which Brings Local Discounts; Rodent on the Bills


SILVA JARDIM, Brazil—After school and on weekends, Carlos Leandro Peixoto de Abril sells ice cream made by his grandmother from a stoop alongside the family’s cinder-block home.

Instead of Brazilian reais, though, the 11-year-old prefers payment in capivaris—a local currency emblazoned with the face of a giant rodent. Bills in hand, Carlos then heads to a local grocer and buys ingredients, at a special discount, for another batch of grandma’s goods.

The capivari circulates only in this dusty, agricultural town 60 miles north of Rio de Janeiro. The money is an effort by the town, one of the poorest in southeastern Brazil, to encourage its 23,000 residents to spend locally.

Ten months after introduction of the capivari—named after the capybara, a pig-sized rodent common in a local river—the currency is lifting fortunes of local retailers and gnawing holes in the pockets of consumers. Capivaris pay for everything from haircuts to restaurant tabs to tithing at churches. The mayor even has plans to open a «Capivari Megastore,» where local artisans and growers can showcase wares.

The capivari is one of 63 local moneys—including bills named after the sun, cactus and the Brazil nut—now circulating in needy neighborhoods throughout Latin America’s biggest economy. The idea is gaining currency as towns seek a share of current economic growth. This month, a new local currency hit the streets in Cidade de Deus, the Rio slum that was the subject of a blockbuster film and a stop on President Barack Obama’s South American tour this year.

While equal in value to the real, local currencies gain traction because local merchants offer discounts when using them. No one is forced to quit the real, but shopkeepers say greater volumes make the markdown worthwhile.

«It brings customers through the door,» said Roseanne Augusto, manager of a Silva Jardim hardware store, where a builder one recent afternoon set aside 2,700 reais in supplies, about $1,520 worth. He then left the store, went to trade reais, and returned to pay with capivaris, saving 5%.

Capivaris are managed by a new, community-run Capivari Bank. Inside its one office, a brightly painted space the size of a small fast-food joint, are the bank’s employees, three women in their 20s.

For each of the 50,000 capivaris first circulated, Capivari Bank holds an equal number of reais on deposit at a traditional bank. Tatiana da Costa Pereira, the bank manager, says she sees as many as 60 clients a day. A local police car patrols outside and a state policeman comes in regularly.

The currency has been so successful the town ordered a second run of the notes, which bear serial numbers, watermarks and a hologram alongside the whiskered varmint.

Celma de Almeida, a garment saleswoman, says she didn’t like the capivari at first. «I thought it was hideous,» she says. «But it’s grown on me. Now it’s reais that seem ugly.»

The first local money in Brazil was the palma, or palm, which helped foster a local economy in Conjunto Palmeiras, outside Fortaleza in Brazil’s northeast.

The idea was hatched by Joaquim Melo, a former seminarian who worked as a social activist there in the 1990s. He saw a currency as a logical alternative to an experiment with neighborhood credit cards, which proved too bureaucratic for local merchants.

«They liked the idea of cash, even if it was a different sort of cash,» says Mr. Melo. A group of four small retailers that accepted the palma quickly grew to more than 200.

At first, Brazilian authorities frowned on the idea.

In 1998, just as Banco Palmas was getting under way, police with machine guns raided its tiny office, acting on a complaint from Brazil’s central bank. The palmas hadn’t yet been printed, but police seized a handwritten ledger and 100 reais.

Mr. Melo convinced the government the notes weren’t a threat to the real. Because the palma was pegged to the sovereign currency, he argued, it was as legitimate as a coupon or other proxy for legal tender.

The project drew interest from other poor communities. By 2005, the federal government came on board, getting Mr. Melo to help launch community banks across Brazil.

Silva Jardim’s mayor, Marcello Zelão, wanted residents to spend in their own community. Because so many residents work in richer towns, he says local retailers often lost out to competitors at the other end of daily commutes. «It was like even our newsstands were inferior,» he says. «Like the same newspapers had better news if bought in another town.»

With Mr. Melo’s help, the mayor organized town hall meetings and made the pitch. Locals voted on a name and hired a local designer to draw up the bills.

In November, with seed money from town coffers, capivaris rolled off the press—in denominations no greater than ten. «Big notes get hoarded,» says Mr. Zelão. «Small bills circulate.»

Locals use the capivari everywhere. Rogério Simplício Costa, priest at the town’s hilltop Catholic church, says parishioners put about 30 capivaris in the collection box during a recent Sunday mass. Nelcimar Fonseca, manager of a supermarket, says as much as 12% of sales have been in capivaris. Margareth Vieira Xavier, owner of a roofing shop, pays part of her workers’ salaries in capivaris.

«They didn’t like it at first,» she says, «but then they realized it saves money on groceries.»

In Cidade de Deus, where the new local currency is called the CDD, people are just getting used to the idea. «I’ve seen a lot of money come and go,» says Benta Neves do Nascimento, a 78-year-old resident who remembers failed currencies during Brazil’s turbulent economic past.

Her qualm with the CDD has little to do with economics, though.

«I don’t like the way it looks,» she says. That’s surprising: The likeness on the 5 CDD note is of her, a tribute to her longstanding role as a community activist and spirit healer. «If the money outlasts me, people will think I was ugly.»


Write to Paulo Prada at

«Πρακτικές αλληλεγγύης και κοινωνική οικονομία»: Ημερίδα του Ινστιτούτου Νίκος Πουλαντζάς


Το Σάββατο 14 Μαΐου 2011, στις 10.30 π. μ., στην Αίθουσα Ινστιτούτου (Σαρρή 14, Αθήνα)
Το Ινστιτούτο ΝΙΚΟΣ ΠΟΥΛΑΝΤΖΑΣ διοργανώνει ημερίδα με θέμα «Πρακτικές αλληλεγγύης και κοινωνική οικονομία». Σκοπός είναι α) η πολιτική και θεωρητική κατανόηση της κοινωνικής οικονομίας και των αλληλέγγυων πρακτικών από τη σκοπιά της αριστεράς, β) η ανταλλαγή πληροφοριών και εμπειριών γύρω από υπαρκτά παραδείγματα-εγχειρήματα, γ) η διερεύνηση της σχέσης τέτοιων πρακτικών με θεσμούς όπως η τοπική αυτοδιοίκηση.

Το αναλυτικό πρόγραμμα έχει ως εξής:

Α΄ ενότητα

10.30-12.30: Θεωρητικές προσεγγίσεις και διεθνής εμπειρία

Συντονισμός: Μαρία Καραμεσίνη, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Πάντειο Πανεπιστήμιο

Κυρίαρχες και εναλλακτικές προσεγγίσεις του όρου «κοινωνική οικονομία»

Τάκης Νικολόπουλος, καθηγητής στο ΤΕΙ Μεσολογγίου
Δημήτρης Καπογιάννης, αναπληρωτής καθηγητής στο ΤΕΙ Μεσολογγίου

* Κοινωνική οικονομία και εργασιακές σχέσεις

Aποστόλης Καψάλης, επιστημονικός συνεργάτης ΙΝΕ ΓΣΕΕ

Παρέμβαση: Aλέξης Μητρόπουλος, πανεπιστημιακός

* Κοινωνική οικονομία και μοντέλα ανάπτυξης

Ηλίας Ζιώγας, ερευνητής, μέλος πρωτοβουλιών δίκαιου εμπορίου

* Διεθνής εμπειρία πρακτικών αλληλεγγύης

Κώστας Ήσυχος, τ. αντιπρόεδρος ΕΚΑ


Β΄ ενότητα

12.30-14.30: Κοινωνική οικονομία και θεσμοί

Συντονισμός: Παναγιώτης Πάντος, δημοτικός σύμβουλος Ν. Σμύρνης

* Η νομοθετική πρωτοβουλία της κυβέρνησης για την κοινωνική οικονομία και η κριτική της αριστεράς

Γιάννης Ευσταθόπουλος, οικονομολόγος, επιστημονικός συνεργάτης Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ

Παρέμβαση: Πάνος Λάμπρου, δημοσιογράφος εφημερίδας «Εποχή»

* Τοπική αυτοδιοίκηση και πρακτικές αλληλεγγύης από τη σκοπιά της αριστεράς

Δημήτρης Μπίρμπας, εμπειρογνώμονας ΚΕΔΚΕ, δημοτικός σύμβουλος Αιγάλεω.

Παρέμβαση: Χάρης Κωνσταντάτος, πολιτικός επιστήμονας

* Εμπειρία από τη λειτουργία των Κοινωνικών Συνεταιρισμών Περιορισμένης Ευθύνης (ΚΟΙΣΠΕ) για την ένταξη ατόμων με ψυχικές διαταραχές

Πάνος Παπαδόπουλος, νομικός, εργαζόμενος στο πρόγραμμα «Ψυχαργώς»


14.30-15.00: Διάλειμμα

Γ΄ ενότητα

15.00-17.30: Ελληνικά εγχειρήματα-παραδείγματα πρακτικών αλληλεγγύης

Συντονισμός: Ανδρέας Καρίτζης, μέλος του Ινστιτούτου ΝΙΚΟΣ ΠΟΥΛΑΝΤΖΑΣ

* Αυτοοργάνωση στον τομέα των υπηρεσιών και του πολιτισμού: η περίπτωση της Κέρκυρας

Λάμπρος Ντούσικος, μέλος του Εναλλακτικού Πολιτιστικού Εργαστηρίου Κέρκυρας

* Δημόσιος χώρος και αντικαταναλωτική κουλτούρα: ανταλλακτικά παζάρια, συλλογικές κουζίνες, κοινωνικά στέκια

Παναγιώτης Τουμπάνης-Βωβός, μέλος της δημοτικής κίνησης «Ανοιχτή Πόλη»

Παρέμβαση: Εκπρόσωποι πρωτοβουλιών αλληλεγγύης

* Δίκτυα ανταλλαγής, παράλληλα νομίσματα και άλλες ιστορίες οικονομικής σταθερότητας και μεταβολής

Ειρήνη Σωτηροπούλου, υπ. διδάκτορας οικονομικών

* Η σημασία της αλληλέγγυας ιατρικής εν μέσω κρίσης

Θοδωρής Ζδούκος, γιατρός, μέλος κινήσεων αλληλεγγύης στη Θεσσαλονίκη

Παρέμβαση: Ανδρέας Ξανθός, Κοινωνικό Ιατρείο Ρεθύμνου

* Εναλλακτικές πρακτικές στον τομέα των τροφίμων. Δίκτυα απευθείας διάθεσης προϊόντων από τους παραγωγούς στους καταναλωτές

Ειρήνη Κατσινοπούλου, γεωπόνος, μέλος Πολιτικής Γραμματείας ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΥ

Γεωγραφική κατανομή των δικτύων ανταλλαγής και παράλληλων νομισμάτων στην Ελλάδα


Μόλις δημοσιεύθηκε το κείμενο εργασίας σχετικά με τη γεωγραφική κατανομή των δικτύων ανταλλαγής και παράλληλων νομισμάτων στην Ελλάδα!

Η εργασία παρουσιάστηκε απο την διδακτορική φοιτήτρια κ. Ειρήνη Σωτηροπούλου στο Διεθνές Συνέδριο για τα κοινοτικά και παράλληλα νομίσματα στη Λυών της Γαλλίας. Η διατριβή εκπονείται υπό την επίβλεψη του Καθηγητή Γιώργου Σταθάκη, Πανεπιστήμιο Κρήτης, Τμήμα Οικονομικών Επιστημών.

Δυστυχώς, είναι μόνο στα αγγλικά για την ώρα.