Τοπικό Νόμισμα για Τοπική Ανάπτυξη

Standard

Γιατί η προβολή της ενθάρρυνσης οικονομικής ανάπτυξης με τη χρήση (κυκλοφορία) επίσημου νομίσματος είναι οξύμωρο σχήμα και πώς να σχεδιάσουμε ένα εναλλακτικό λειτουργικό οικονομικό σύστημα.

Σταματώντας τις διαρροές

Είναι γνωστό ότι το χρήμα τείνει να κατευθύνεται από την Περιφέρεια προς το Κέντρο (εγχωρίως και διεθνώς) και στις τσέπες των μετόχων των μεγάλων πολυεθνικών εταιρειών. Ειδήμονες στη δημιουργία τοπικών εναλλακτικών οικονομικών συστημάτων και νομισμάτων έχουν πει ότι το τοπικό νόμισμα αναστρέφει αυτή την χρηματική διαρροή, μένοντας τοπικά και αποτρέποντας αυτή την συγκέντρωση πλούτου. Πως όμως; Τι είδους νομίσματα χρειάζονται για να είναι βιώσιμα και νόμιμα;

Εδώ και πολλά χρόνια, διεθνώς, υπάρχουν σχήματα που προσπαθούν να πείσουν τους καταναλωτές “να αγοράζουν τοπικά”, αλλά με ισχνό αποτέλεσμα. Η ρητορική και τα επιχειρήματα υπάρχουν αλλά δεν συνοδεύονται γενικότερα από αλλαγή νοοτροπίας. Αυτοί που επιλέγουν τελικά ένα μικρό τοπικό κατάστημα από ένα κατάστημα πολυεθνικής αποτελούν μια μικρή ομάδα με ισχυρές αρχές. Όταν χρειαστεί, οι περισσότεροι από εμάς κατευθυνόμαστε στο κατάστημα της μεγάλης εταιρείας ή ταξιδεύουμε χιλιόμετρα για να κλείσουμε μια συμφωνία αγοράς.

Στην Ελλάδα μέχρι σήμερα (μπορεί να κάνω και λάθος) δεν υπάρχει σύγχρονο ανάλογο των προσπαθειών που γίνονται στις άλλες ηπείρους εδώ και πολλά χρόνια. Ιδίως με την επέλαση της παγκοσμιοποίησης οι τοπικές κοινωνίες προχωρούν σε οργανωμένες προσπάθειες ανάσχεσης φυγής του χρήματος από το οικονομικό τους κύκλωμα.

Οι προσπάθειες που έχουν γίνει και συνεχίζονται συνεχώς για δημιουργία και λειτουργία τοπικών νομισμάτων είναι μια απάντηση στις δυνάμεις της παγκοσμιοποίησης που τείνουν να συγκεντρώνουν τον παγκόσμιο πλούτο στα χέρια λίγων.

Προσπάθειες όπως το Ithaca Hours, τα Green Dollars, τα TIME DOLLARS, το “LETS”, “SHARE” και άλλες “τοπικά-παγκοσμιοποιημένα” παραδείγματα , καταδεικνύουν την ανάγκη των τοπικών κοινωνιών να αναλάβουν το παιχνίδι στα χέρια τους και να μην είναι έρμαια του απρόσωπου και αδηφάγου κεφαλαίου, που εγκαθίσταται απομυζά, δίνει ψίχουλα, παίρνει τα πάντα και μετεγκαθιστάται σε άλλη περιοχή για να εκμεταλλευτεί τους επόμενους.

Χαρτονομίσματα, κέρματα, υποσχετικές και άλλα μέσα νόμιμης νομισματικής κυκλοφορίας –πολλές φορές ασύγκριτης ομορφιάς και σχεδιαστικής τελειότητας από ντόπιους καλλιτέχνες και σχεδιαστές- παράλληλα με το επίσημο ανά χώρα νόμισμα (ευρώ, δολάριο, γιέν κλπ) πιστοποιούν τη θέληση των τοπικών κοινωνιών να προχωρήσουν με μεγαλύτερη αισιοδοξία προς το μέλλον.

Το συμβατικό χρήμα όπως το γνωρίζουμε αποτελεί πλέον τροχοπέδη ανάπτυξης/προόδου μιας και ποτέ δεν υπάρχει αρκετό από αυτό, ανισοκατανέμεται στην πηγή –πηγαίνει σε αυτούς που έχουν ήδη αρκετό- και συστηματικά, εκ των υστέρων, μεταφέρεται από τους φτωχούς στους πλούσιους. Τα συμπτώματα μιας “μολυσμένης” προσφοράς χρήματος είναι οικεία: πληθωρισμός, ανεργία, χρεοκοπίες, αυξημένες δανειακές υποχρεώσεις, δημιουργίας αστέγων και ένα διευρυμένο χάσμα ανάμεσα στους πλούσιους και στους φτωχούς.

Πρόσφατα σε ιδιωτικό τηλεοπτικό δίκτυο αποφάσισαν να μας δείξουν ένα τοπικό νόμισμα σε μια γερμανική πόλη που βοηθάει την πόλη να συγκεντρώνει και να διακρατεί το χρήμα στην περιοχή με πολλαπλά οφέλη αναζωογονώντας την τοπική οικονομία και σε μια εφημερίδα το νόμισμα του Βερολίνου το Berliner που κυκλοφορεί παράλληλα με το Ευρώ. Γεγονός είναι ότι πανευρωπαϊκά δεν ήμασταν πλήρως έτοιμοι για το Ευρώ. Η θεωρία ενός κοινού νομίσματος με κατάργηση των φραγμών και των εμποδίων στα όρια της Ένωσης έχει πολλά θετικά στοιχεία, αλλά θα μας απαντήσει ποτέ κάποιος γιατί δεν κυκλοφόρησε το νόμισμα του ενός (1) Ευρώ σε χάρτινη έκδοση όπως το δολάριο; Θα μας εξηγήσει κάποιος γιατί λες και συνέβη συντονισμένα οι τιμές διπλασιάστηκαν αυτόματα σε όλες τις χώρες της Ο.Ν.Ε από την Ελλάδα ίσαμε τη Γερμανία;

Αν οι χώρες-μέλη της Ε.Ε που επιθυμούν να δουν τους πολίτες τους στην πλειοψηφία να ευημερούν ξανά (χαμένη ευημερία, συρρίκνωση αγροτικής και αστικής μεσαίας τάξης) δεν κάνουν κάτι δραστικό τα αποτελέσματα θα χειροτερεύουν μέρα με τη μέρα. Αποσπασματικά μέτρα υπέρ της δημιουργίας απασχόλησης, ενίσχυσης και επιδότησης επιχειρήσεων και άλλα αναπτυξιακά κίνητρα έχουν συνήθως σταθερά αν όχι αντίθετα αποτελέσματα. Οι λύσεις που πρέπει να σκεφτούμε αφορούν στο να δοθεί η δυνατότητα στις τοπικές κοινωνίες στα πλαίσια της συντεταγμένης πολιτείας να δημιουργήσουν και να διαχειριστούν τον πλούτο τους όπως επιθυμούν. Πολλοί θέλουν να στηρίξουν τον τόπο τους (σε κάθε σημείο του πλανήτη) αλλά το νόμιμο/κυρίαρχο ανά χώρα νόμισμα που είναι αντικείμενο αγοραπωλησίας στα διεθνή χρηματιστήρια είναι άπιστο και ανέστιο. Ταξιδεύει σε κλάσματα δευτερολέπτου σε ολόκληρο τον πλανήτη για να καταλήξει συνήθως στον ατομικό λογαριασμό κάποιου μεγαλοεπιχειρηματία που ούτε γνωρίζει τον τόπο σου και την ύπαρξή σου.

Στρατηγικές Δράσης

Ποιος λοιπόν θα δημιουργήσει τοπικό νόμισμα αν όχι η Κεντρική Τράπεζα (πχ η Τράπεζα της Ελλάδος) ή κάποιο τοπικό σχήμα; Μια σκέψη θα ήταν η ίδια η τοπική εξουσία (Τοπική Αυτοδιοίκηση) να δημιουργεί νόμιμο χρήμα, πληρώνοντας τους μισθούς των δημοτικών υπαλλήλων σε τοπικό νόμισμα. (πχ, στην Ιεράπετρα το “Πύτνιο”). Ωραία ιδέα αλλά η εταιρική παγκοσμιοποίηση είναι πολύ εξελιγμένη.

Ποια μορφή θα πάρει το τοπικό νόμισμα; Θα είναι μεταλλικό κέρμα; Δεν θα έχει πέρα από συναισθηματική αξία και περηφάνια για τον τόπο μας καμία αναπτυξιακή δύναμη. Θα είναι χαρτονόμισμα; (με πολλαπλάσια πχ 1 Πύτνιο, 2 Πύτνια, 5, 10 κοκ). Πολύ καλή ιδέα τόσο πρακτικά όσο και διαφημιστικά για την προβολή του τόπου πανελλαδικά, αλλά και διεθνώς με ένα καλαίσθητο χαρτονόμισμα που θα καταναλώνεται στα καταστήματα του τόπου μας από ντόπιους και ξένους επισκέπτες. Μια εκ νέου όμως κυκλοφορία στην αγορά πέραν της αρχικά εκδιδόμενης ποσότητας τοπικού χρήματος μπορεί να δημιουργήσει επιπλοκές με την Κεντρική Τράπεζα.

Η λύση της κυκλοφορίας τοπικού νομίσματος με τη μορφή ηλεκτρονικού χρήματος θεωρώ ότι ενδείκνυται.

Οι περισσότεροι από εμάς έχουμε συνηθίσει στη χρήση ηλεκτρονικής κάρτας ανάληψης χρημάτων(πχ από μηχανήματα ανάληψης ATM των τραπεζών, που έχουμε κατάθεση). Μαζί λοιπόν με την κάρτα αναλήψεων, την κάρτα από το DVD club της γειτονιάς μας, την κάρτα με πόντους από το super market, το δεν θα μας προβλημάτιζε η χρήση μιας κάρτας με πραγματικά αναπτυξιακό όφελος για την επιχείρησή μας, την εργασία μας, τον τόπο μας γενικότερα.

Πως θα λειτουργεί η κάρτα (Τοπικό Ηλεκτρονικό Πορτοφόλι) Τ.Η.Π;

Μια επιλογή θα ήταν να καταθέτουμε στην αρχή του Σ.Ο.Μ.Τ.Α ποσά σε Ευρώ και να φορτώνουμε το Τ.Η.Π μας με τοπικές χρηματικές μονάδες που μπορούν να δαπανηθούν μόνο στα γεωγραφικά όρια του Δήμου μας. Οι τοπικές επιχειρήσεις θα προμηθεύονται από την αρχή Σ.Ο.Μ.Τ.Α “μηχανάκια” τοπικών εμπορικών συναλλαγών και ηλεκτρονικά θα συνδέονται με τη ηλεκτρονική βάση δεδομένων της Σ.Ο.Μ.Τ.Α.

Τοπική Οικονομική Ανάπτυξη

Μια πιθανή αλλαγή στην οικονομική ανάπτυξη αρχίζει με αυτό τον τρόπο να αναδύεται. Είναι ο τύπος ανάπτυξης που ευαγγελίζονται διάφοροι φορείς αλλά με μικρά αποτελέσματα. Μια τοπική κοινωνία που ιδρύει Σύστημα Οικονομικών Μονάδων Τοπικής Αξιοπιστίας (Σ.Ο.Μ.Τ.Α.) θα προτιμάται λιγότερο από υπερκαταστήματα και θα ανθίσταται περισσότερο στις οικονομικές πιέσεις.

Ένα τοπικό νόμισμα είναι ο μόνος τρόπος με τον οποίο οι ντόπιοι μπορούν να προωθήσουν πρακτικά το μήνυμα “αγόρασε τοπικά”.

Αυτό που χρειαζόμαστε είναι ένα αξιόπιστο τοπικό σχήμα Σ.Ο.Μ.Τ.Α. Χρειάζεται να εκδοθεί μια τοπική κάρτα, μια τοπική βάση δεδομένων και η πρόσληψη προσωπικού για να λειτουργήσει το σχήμα. Υπάρχει εξ αρχής η ανάγκη της εκπαίδευσης της τοπικής κοινωνίας (επιχειρηματιών και καταναλωτών) στην καινοτομική αυτή προσπάθεια. Όσο περισσότεροι άνθρωποι κατανοήσουν την θετική επίδραση της συνεχούς και χωρίς διαρροές κυκλοφορίας του τοπικού χρήματος, στις καταναλωτικές τους αποφάσεις, τόσο μεγαλύτερη θα είναι η πιθανότητα ανάπτυξης της πίστης τους στο σύστημα. Πόσο ευρύ πρέπει να είναι αυτό το σχήμα; Στην αρχή πρέπει να είναι μικρό. Πρέπει να υπάρχει παράλληλα με άλλα συμπληρωματικά νομίσματα (πχ σε χαρτονομίσματα) για να αυξηθεί και να βελτιωθεί ο εθελοντισμός.

Ίσως να χρειάζονται πολλά συμπληρωματικά νομίσματα για να δημιουργήσουμε μια βιώσιμη τοπική ανάπτυξη από την Κρήτη μέχρι τη Θράκη με ορατά αποτελέσματα και όχι στα πλαίσια ευχολόγιου.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s